آخرین بروزرسانی : 1396/08/24
تعداد بازدید :1072

مديريت سبز در يك نگاه

در تداوم و تكامل نظريه هاي رشد و توسعه اقتصادي در جهان، از دهه 1980 ميلادي نظريه هاي اقتصادي مبتني بر توسعه پايدار مطرح و روز به روز از طرفداران بيشتري برخوردار شده است. بر اساس نظريه هاي مزبور، رشد و توسعه اقتصادي كشورها زماني مورد انتظار و استقبال است كه با تخريب محيط زيست شامل آب، خاك، هوا و تخريب منابع آيندگان همراه نباشد.

اين نوع توسعه به اين معني است كه سطح كنوني مصرف را نمي توان براي مدت طولاني حفظ كرد. همچنين براي اجتناب از پديد آوردن بدهي اجتماعي براي نسل هاي آينده، بايد در آموزش و پرورش و سلامت جمعيت كنوني سرمايه گذاري كافي به عمل آيد. 
در كشورمان ايران نيز ، همانند ساير كشورهاي جهان، بحث حفظ محيط زيست و حركت به سوي توسعه پايدار از برنامه اول توسعه آغاز و با سرعت ملايمي تداوم يافته است. در قانون بودجه سال1382 براي اولين بار طراحي و استقرار نظام مديريت سبز با هدف كاهش هزينه هاي جاري دولت و اعمال سياست هاي مصرف بهينه منابع و حفاظت از محيط زيست پيش بيني شده و به تبع آن آيين نامه اجرايي بند قانوني مزبور تهيه و پس از تصويب هيئت وزيران ابلاغ شده است.  
هدف مديريت سبز كاهش هزينه و آثار منفي زيست محيطي ناشي از مصرف در دستگاههاي دولتي از طريق اجراي نظام مديريت محيط زيستي، تغيير الگوي مصرف، مصرف بهينه منابع و كاهش ضايعات و در نهايت بهبود محيط زيست است. بي ترديد برنامه نظام مديريت سبز براي دستگاه ها و شركت هاي دولتي يك فكر و برنامه متعالي است و تحقق كامل آن در گرو مشاركت مجدانه همه كاركنان سازمان ها و علاقه مندان به توسعه كشور است. البته اجراي برنامه مديريت زيست محيطي در سازمان ها نيازمند داشتن تفكر زيست محيطي و رغبت انجام آن توسط مديران و كاركنان دستگاهها است.
مديريت سبز به عنوان يك رويكرد مدرن زيست محيطي در سازمان ها با تاكيد بر يكپارچگي، مسئوليت پذيري اجتماعي، اقتصادي و زيست محيطي در جهان اجرا مي شود. 
اين رويكرد مبتني بر مفاهيم بنيادي زير طراحي شده است:
• رهبري مبتني بر رويكرد سبز
• توسعه فرآيندهاي سبز
• يادگيري و هدايت نوآوري ايجاد شراكت سبز 
• موفقيت پايدار از طريق مسئوليت پذيري 
شاخص هاي مديريت سبز:
الف: بهينه سازي مصرف انواع منابع پايه محيط زيست
- مصرف آب  (شاخص: متوسط ميزان سرانه هر نفر 150 ليتر در شبانه روز) 
- مصرف برق (شاخص: ميزان مصرف سرانه 900 كيلو وات در سال)
- مصرف سوخت (شاخص: استفاده از گاز طبيعي در ساختمان ها، تاسيسات اداري، سيستم هاي گرمايشي و سرمايشي و سرانه مصرف بنزين  6 ليتر در100 كيلومتر در هر خودرو)
ب- مديريت پسماند (شاخص: تفكيك از مبدا و سرانه توليد زباله خانگي و شهري به ميزان400 كيلوگرم در سال)
ج- تغييرات ضروري در ساختمان با هدف صرفه جويي 
د- كاهش مصرف كاغذ با توجه به نوع فعاليت دستگاهها و موسسات

قوانين و مقررات مربوط به مديريت سبز:
*اصل پنجاهم قانون اساسي
جمهوري اسلامي، حفاظت محيط زيست كه نسل امروز و نسل هاي بعد بايد در آن حيات رو به رشدي داشته باشند، وظيفه عمومي تلقي مي شود. از اين رو فعاليت هاي اقتصادي و غير آن كه با آلودگي محيط زيست يا تخريب غير قابل جبران آن ملازمه پيدا كند ممنوع است. 
* ماده (66) قانون برنامه چهارم توسعه 
كليه دستگاه‌هاي اجرايي و مؤسسات و نهادهاي عمومي غيردولتي موظفند براي كاهش اعتبارات هزينه‌اي دولت، اعمال سياست هاي مصرف بهينه منابع پايه و محيط زيست، براي اجراي برنامه مديريت سبز شامل: مديريت مصرف انرژي، آب، مواد اوليه و تجهيزات (شامل كاغذ)، كاهش مواد زائد جامد و بازيافت آنها (در ساختمان ها و وسايط نقليه)، طبق آيين‌نامه‌اي كه توسط سازمان حفاظت محيط زيست و سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور با همكاري دستگاه‌هاي ذيربط تهيه و به تصويب هيئت وزيران خواهد رسيد، اقدام نمايند.
 * ماده (190) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه 
كليه دستگاههاي اجرايي و مؤسسات و نهادهاي عمومي غيردولتي موظفند جهت كاهش اعتـبارات هزينه‌اي دولت، اعمال سياست هاي مصرف بهينه منابع پايه و محيط زيست براي اجراي برنامه مديريت سبز شامل مديريت مصرف انرژي، آب، مواد اوليه و تجهيزات (شامل كاغذ)، كاهش مواد زائد جامد و بازيافت آنها (در ساختمان ها و وسايط نقليه) طبق آئين‌نامه‌اي كه توسط سازمان حفاظت محيط زيست و معاونت با همكاري دستگاههاي ذي‌ربط تهيه و به تصويب هيأت وزيران خواهد رسيد اقدام نمايند.

*آيين‌نامه اجرايي ماده (190) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه

تصويب نامه شماره23519/ت47631هـ 12/2/1391هيات وزيران
هيئت‌وزيران در جلسه مورخ 9/11/1390 بنا به پيشنهاد مشترك معاونت برنامه‌ريزي و نظارت راهبردي رييس جمهور و سازمان حفاظت محيط زيست و به استناد ماده (190) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوري اسلامي ايران ـ مصوب 1389ـ آيين‌نامه اجرايي ماده ياد شده را به شرح زير تصويب كرد: 
آيين‌نامه اجرايي ماده (190) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوري اسلامي ايران

ماده1ـ در اين آيين‌نامه اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي‌رود:
الف ـ سازمان: سازمان حفاظت محيط زيست
ب ـ دستگاه‌هاي اجرايي: دستگاههاي موضوع ماده (222) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوري اسلامي ايران

ماده2ـ دستگاههاي اجرايي و مؤسسات و نهادهاي عمومي غيردولتي موظفند اقدامات زير را براي تحقق اهداف برنامه مديريت سبز انجام دهند:
الف ـ اطلاع‌رساني و ارتقاي آموزش كاركنان در زمينه برنامه مديريت سبز
ب ـ بهينه‌سازي مصرف انواع حامل‌هاي انرژي
ج ـ بهينه‌سازي مصرف آب
دـ كاهش مصرف كاغذ با توجه به نوع فعاليت دستگاهها و مؤسسات
هـ ـ مصرف بهينه مواد اوليه، مواد مصرفي و تجهيزات
و ـ كاهش توليد پسماند از طريق بهره‌گيري از فناوري‌هاي مناسب و افزايش بهره‌وري 
زـ بهبود نظام تعمير و نگهداري وسايل و تجهيزات به جاي تعويض
ح ـ بازيافت ضايعات، تصفيه و بازچرخاني آب با سيستم‌هاي مناسب
ط ـ استفاده از فناوري‌هاي پاك و سازگار با محيط زيست
ي ـ كاربرد مواد مصرفي سازگار با محيط زيست
ك ـ مديريت پسماندهاي جامد با تأكيد بر تفكيك از مبداء

ماده3ـ سازمان موظف است به منظور انتقال سريع تجربه‌هاي موفق داخلي و خارجي، در اختيار گذاردن روش‌ها و فناوري‌هاي مناسب، ابلاغ دستورالعمل‌ها و برنامه‌هاي اجرايي مرتبط با مديريت سبز، نسبت به بهنگام سازي مستمر «درگاه دولت سبز» اقدام نمايد.
ماده4ـ سازمان موظف است تا پايان سال دوم برنامه پنجم توسعه، شاخص‌هاي مديريت سبز را تدوين و ابلاغ نمايد.
ماده5 ـ معاونت توسعه مديريت و سرمايه انساني رييس جمهور موظف است شاخص‌هاي مديريت سبز دستگاههاي اجرايي را به عنوان بخشي از شاخص‌هاي ارزيابي عملكرد دستگاههاي ياد شده (موضوع مواد (81) و (82) قانون مديريت خدمات كشوري) لحاظ نمايد. دستـگاههاي اجرايي موظفند شاخص‌هاي اعلام شده را محاسبه و در چـارچوب شاخص‌هاي ارزيابي عملكرد دستگـاههاي متبوع خود لحاظ نمايند.
ماده6 ـ دستگاههاي اجرايي موظفند گزارش سالانه مديريت سبز شامل اقدامات انجام شده و تحقق شاخص‌هاي مرتبط را به سازمان ارسال نمايند تا پس از ارزشيابي و جمع‌بندي، گزارش مربوط به هيئت‌وزيران ارايه شود.

* (ماده 11 ) ضوابط اجرايي قانون بودجه سال 1393 كل كشور
هيئت وزيران در جلسه ۲۸/۱۲/۱۳۹۲ به پيشنهاد شماره ۱۱۴۰۲۷ مورخ ۱۸/۱۲/۱۳۹۲ معاونت برنامه ريزي و نظارت راهبردي رييس جمهور و به استناد اصل يكصد و سي و هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، ضوابط اجرايي قانون بودجه سال ۱۳۹۳ كل كشور را به شرح زير تصويب كرد:
ماده ۱۱- در اجراي ماده (۱۹۰) قانون برنامه دستگاه‌هاي اجرايي و مؤسسات و نهادهاي عمومي غيردولتي مجازند يك درصد از اعتبارات مندرج در قانون بودجه سال ۱۳۹۳ را بر اساس آيين‌نامه اجرايي اين ماده به منظور استقرار سيستم مديريت سبز و اعمال سياست‌هاي مصرف بهينه منابع پايه و محيط زيست هزينه نمايند.
تبصره- مصاديق مصرف اعتبارات موضوع اين ماده ظرف دو ماه پس از ابلاغ اين تصويب‌نامه توسط سازمان حفاظت محيط زيست تهيه و به تصويب هيئت وزيران خواهد رسيد

*مصاديق مصرف اعتبارات موضوع ماده (۱۱) ضوابط اجرايي قانون بودجه سال ۱۳۹۳ كل كشور
 تصويب‌نامه شماره ۱۲۵۱۷۳/ت۵۱۱۲۲هـ مورخ ۲۲/۱۰/۱۳۹۳ هيأت وزيران
هيئت وزيران در جلسه ۱۷/۱۰/۱۳۹۳ به پيشنهاد شماره ۳۱۸۴۲ـ۱ مورخ ۲/۷/۱۳۹۳ سازمان حفاظت محيط زيست و به استناد اصل يكصد و سي و هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران تصويب كرد مصاديق مصرف اعتبارات موضوع ماده (۱۱) ضوابط اجرايي قانون بودجه سال ۱۳۹۳ كل كشور به شرح پيوست كه تأييد شده به مهر دفتر هيأت دولت است، تعيين مي‌شود. مصاديق مصرف اعتبارات موضوع ماده (11) ضوابط اجرايي قانون بودجه سال 1393 كل كشور
الف ـ بهينه ‌سازي مصرف آب
1ـ اصلاح فلاش تانك‌ها و استفاده از فلاش تانك‌هاي با حداقل مصرف آب
2ـ تهيه و تعويض شيرهاي معمولي آب به شيرهاي الكترونيكي، پدالي، زمان‌دار و ...
3ـ نصب كنتور در واحدهاي مستقل جهت پايش مصرف آب
4ـ تهيه نصب تنظيم‌كننده جريان آب مصرفي
5 ـ جداسازي آب شرب مصرفي و غير شرب
6 ـ نصب سيستم خودكار آب‌پاشي با استفاده از روش‌هاي مدرن نظير آبياري باراني، قطره‌اي و ...
7ـ احداث سپتيك تانك و تصفيه‌خانه فاضلاب برحسب ميزان پساب توليدي و استفاده مجدد از آن در مصارف غيربهداشتي
8 ـ احداث محلي براي جمع‌آوري و ذخيره آب باران يا ساير آب‌هاي مصرفي رها شده جهت استفاده مجدد
ب ـ بهينه‌سازي مصرف انرژي
1ـ تهيه و تعويض لامپ‌هاي معمولي به لامپ‌هاي كم‌مصرف
2ـ نصب تايمر، سنسور تنظيم‌كننده و كنترل‌كننده‌هاي نوري، حرارتي در موقعيت‌هاي ويژه
3ـ نصب ترموستات كنترل‌كننده دماي محيط
4ـ نصب كنتور برق در واحدهاي مجزا جهت پايش ميزان مصرف انرژي
5 ـ عايق‌بندي لوله‌هاي آب گرم
6 ـ تهيه و نصب خازن برق جهت كاهش مصرف
7ـ تعمير و يا تعويض تجهيزات معيوب و پرمصرف انرژي
8 ـ تعويض وسايل برقي با وسايل برقي داراي برچسب انرژي
9ـ تعويض مرتب فيلترهاي تصفيه هوا
10ـ تهيه و نصب درهاي اتوماتيك جهت جلوگيري از اتلاف انرژي
11ـ دو جداره نمودن پنجره‌ها و نصب شيشه‌هاي دوجداره
12ـ اجراي سامانه كنترل هوشمند موتورخانه‌ها
13ـ خريد دستگاه‌هاي چندكاره (اسكنر، چاپگر، فكس، كپي و ...) به جاي استفاده از دستگاه‌هاي تك‌ منظوره
14ـ تهيه و نصب تنظيم‌كننده‌هاي زماني بر روي دستگاه‌هاي الكترونيكي نظير چاپ‌گرها، رايانه‌ها و نظاير آن به منظور جلوگيري از روشن ماندن آنها در زمان‌هاي غير كاري
15ـ استفاده از انرژي‌هاي نو و تجديدپذير نظير انرژي خورشيدي، بادي و غيره
16ـ استفاده از نيروگاه‌هاي مولد مقياس كوچك 
ج ـ مديريت پسماند
1ـ تهيه طرح جامع مديريت پسماند و اجراي آن در سازمان
2ـ استفاده از محصولات قابل تعويض و غيرقابل دور ريز و سازگار با محيط زيست
3ـ خريد محصولات با كيفيت و با حداقل بسته‌بندي
4ـ تهيه ظروف ويژه و ايجاد مكان‌هاي مخصوص زباله به منظور تفكيك پسماند
5 ـ فروش زباله‌هاي تفكيك شده به مراكز بازيافتي
6 ـ جايگزيني ظروف يكبار مصرف گياهي به جاي يكبار مصرف پلاستيكي
دـ بهينه‌سازي مصرف اقلام مربوط به مكاتبات اداري
1ـ اجراي سيستم اتوماسيون اداري و انجام مكاتبات بصورت الكترونيكي
2ـ استفاده از پرينترهايي كه تونر آن قابليت شارژ مجدد دارد
3ـ مديريت استفاده از كاغذهاي قابل بازيافت
ه‍ ـ حمل و نقل
1ـ اجراي سياست‌هاي تشويقي به منظور ترغيب كاركنان به استفاده از وسايل حمل و نقل عمومي نظير قطار شهري، راه‌آهن، اتوبوس و نظاير آن از طريق تأمين بليط
2ـ تأمين وسايل نقليه عمومي نظير ميني‌بوس، ون و نظاير آن به منظور حضور گروهي كاركنان در همايش‌ها، كنفرانس‌‌ها، سمينارها، جشنواره‌ها، نمايشگاه‌ها، مأموريت‌هاي اداري گروهي و نظاير آن
3ـ معاينه فني خودروها به طور مستمر
4ـ تأمين دوچرخه در محيط‌هاي اداري به منظور استفاده در مسيرهاي طولاني محيط‌هاي اداري
5 ـ تأمين امكانات لازم از قبيل استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات به منظور اجراي فعاليت‌هاي دوركاري و برگزاري جلسات به صورت ويديو كنفرانس، تله‌كنفرانس و نظاير آن به جاي جلسات حضوري
6 ـ جايگزين كردن خودروهاي فرسوده با خودروهاي كم‌مصرف و حتي‌الامكان سوخت پاك

وـ ساختمان سبز
1ـ كليه اقدامات مربوط به اجرايي نمودن مبحث 19 مقررات ملي ساختمان (صرفه‌جويي در مصرف انرژي در طراحي ساختمان)
2ـ تعمير ساختمان‌هاي اداري و طراحي مجدد با رويكرد حداكثر استفاده از نور طبيعي
3ـ ايجاد بام سبز در طراحي ساختماني
4ـ طراحي ساختمان براساس شرايط اقليمي منطقه به ويژه طراحي نوع پنجره‌ها
5 ـ عايق‌كاري حرارتي پوسته خارجي ساختمان
6 ـ عايق‌كاري حرارتي كانال‌هاي هوا اعم از سرمايشي و گرمايشي 
7ـ استفاده از آبگرمكن‌هاي خورشيدي و همچنين اجراي صفحات خورشيدي جهت استفاده از انرژي خورشيدي 
8 ـ مميزي ساختمان براساس راهنماي رهبري، طراحي، انرژي و محيط‌زيست ساختمان سبز
زـ اطلاع‌رساني و ارتقاي آموزش كاركنان
1ـ پيش‌بيني و برگزاري دوره آموزشي متناسب با مديريت سبز براي كليه كاركنان
2ـ ارتقاي آگاهي‌هاي عمومي از طريق فرهنگ‌سازي و آموزش عمومي با استفاده از مراكز و مؤسسات آموزشي، رسانه‌هاي جمعي اعم از مكتوب، ديداري و شنيداري
3ـ ارتقاي سيستم درگاه مديريت سبز توسط سازمان به منظور جمع‌آوري اطلاعات مرتبط با اجراي مديريت سبز از دستگاه‌هاي اجرايي، مؤسسات و نهادهاي عمومي غيردولتي
ح ـ استفاده از فناوري‌هاي پاك و سازگار با محيط‌زيست
استفاده از انرژي خورشيدي و بادي
برخي واقعيت ها:

شرح  

متوسط جهاني

متوسط در تهران

مصرف برق

900 كيلووات ساعت سال (سرانه)

2900 كيلووات ساعت سال (سرانه)

مصرف آب 

150ليتر در روز (سرانه)

250ليتر در روز (سرانه)

مصرف بنزين

4ليترهرصدكيلومتر(خودرو)

8.1ليتر هر صد كيلومتر(خودرو)


مصرف گاز طبيعي 

985مترمكعب درسال (سرانه)

1700مترمكعب درسال(سرانه)

توليد زباله

292كيلوگرم در سال (سرانه)

800كيلوگرم درسال (سرانه)

 

تعداد بازدید
امروز :
3
روزگذشته :
4
هفته گذشته :
27
ماه گذشته :
104
کل بازدیدها :
1072
مهمترین اخبار
aaa
آدرس